3.2.20

Pobailbhreith is Déanaí

Már a shíleas aréir, níl seans ar bith go mbeidh am anois agam chuile dáilcheantair sa tír a thuar is a mheas mar a rinne mé sna holltoghcháin i 2016 & 2011.  Agus mé ag leanúint haischlib #Togh2020 tháinig mé ar shaothar Paul Dempsey.  'Séard a rinne sé ná chuir sé na céadtadáin ó na pobailbhreitheanna ar fad i bhfeidhm dáilcheantair ar dháilcheantair chun tuar a dhéanamh ar cé a bheireas bua.

Níl torthaí anocht ón MRBI sa áireamh, ach gan seans go mbeidh sar i bhfad aige.


Seo thíos mar a thuar an Díomasach cúrsaí.


Más mar sin a thiteann cúrsaí amach, bheadh sé deacair aon rialtas ach FF/FG a fheiceáil, ach má fhaigheann Sinn Féin 25% go náisiúnta toghfar gach mac máthar acu .i. 42 agus ar na huimhreacha sin is baol do Fhine Gael nach mbeidh siad ach sa triú áit.  Cad a dhéanfaidh siad ansin?  Le Fianna Fáil ag titim freisin tá baol go gcaillfeadh siad na suíocháin dheireanacha fud fad na tíre do iomaitheoirí ó pháirtithe beaga (AAA-PBP, Na Glasaigh, SD srl) le farasbarr Shinn Féin.

Is cóngaraí a dhreapann SF i dtreo 40, is mó an seans go mbeidh ról lárnach i rialtas na tíre acu.  Is cóngaraí a thiteann FF i dtreo 40, is lú seans gurb amhlaidh dóibhsean.  An dúshlán atá roimh FG anois ná coimeád os cionn 35.  Má thiteann siad faoin uimhir sin, tá ré Leo thart.  Gach seans go bhfuil ré Leo thart pé scéal é, mar ar na huimhreacha seo, is baol nach sroichfidh FF+FG an uimhir draíochta 80, fiú le chéile.

Tá daoine ag maíomh gur bhotún é do Shinn Féin gan dóthain a chur os comhair an phobail.  Ach ní dóigh liom go bhféadfadh éinne a thuar go mbeadh 25% den vóta acu.  Fiú le sin, is beag dailcheantair suíochán sa tír gur féidir bheith cinnte de dhá shuíochán ar 25%.  Agus mar a tharla i dTír Chonaill i 2016, má scarann tú do vóta is féidir suíocháin chinnte a ligint le sruth.

Cad a tharlaíonn má fhaigheann FF 45, SF 40, FG 35?  FF+FG dar liom, ach cinnteodh sé seo níos mó ná 50 suíochán do Shinn Féin an chéad babhta eile.  Luath nó mall, beidh Mary Lou McDonald ina Taoiseach.  Sin an sprioc agus más fearr fanacht cúpla bliain eile chun é a bhaint amach, sin a dhéanfaidh siad.

2.2.20

Toghchán na Seachtaine Romhainn.

Dhera, táim chomh gnóthach na laethanta seo gur beag baol go mbeidh deis agam tuar a dhéanamh dáilcheantar ar dháilcheantar mar a rinneas le roinnt olltoghcháin anuas.  Seo mar a cheapas go dtitfeadh cúrsaí amach i 2016 agus ag breathnú anois air, ní ró-olc mar thuar a bhí ann.

Fine Gael - 53 go 58   (50)
Fianna Fáil - 31 go 37   (44)
Sinn Féin -  28 go 34   (23)
Lucht Oibre -  8 go 11   (7)
AAA -  3 go 4   (3)
SD - 3 go 4   (3)
PBP - 2 go 3   (3)  
Ŕéńúá - 2   (0)
Comhaontas Glas - 1 go 2   (2)
Neamhspleách - 16 go 21   (23)

Idir lúibíní na suíocháin a bhaineadh amach ar an lá úd.  Is léir go raibh fios mo cheird agam ar aon nós, agus tá cathú anois orm tabhairt faoin dtairngreacht arís.  Feicfidh mé an bhfuil am aon rud a chaitheamh le chéile idir seo agus an Aoine.

7.4.17

Nach mé an fear is fearr?

Is ocht mbliana go leith ó fhoilsíos an chéad blag anseo agus is fada an aistear atá déanta agam. I ndáiríre is chun taithí athghabháil ar scríobh agus gramadach na Gaeilge a chuireas tús le m'fhánaíocht agus bhíos díograiseach go leor ag an tús. Ag léamh mo chéad iarracht arís áfach, is léir ach raibh aon dul amu orm ag ceistiú cá bhfaigheann daoine an t-am é seo a dhéanamh go rialta? Ní raibh an t-am agamsa ar aon nós agus tháinig ídiú agus creimeadh ar m'iarrachtaí thar na blianta go dtí nach bhfuil ach ceann nó dhó in aghaidh na bliana.

Táim athruithe go huile agus go hiomlán i dtreo twitter agus is annamh a léim fiú blaganna anois, gan trácht ar iad a scríobh.  Dár ndóigh is ó twitter féin a threoraítear i dtreo blaganna mé agus táim cinnte gur giolc de mo chuidse a tharraingeoidh pé corrléitheoir a léann an méid seo.  Rothaí mór an tsaoil ag síor chasadh is dócha is cúis leis an mórathrú seo agus ní dóigh liom gurb olc an scéal é meath mo bhlagsa do stádas nó seasamh na Gaeilge.  

Ó am go chéile léim blaganna a scríobhas féin blianta ó shin agus baintear geit asam nuair a fheicim botúin lithrithe nó gramadaí. Go sábhála Mac Dé sin ón gcathú eagarthóireacht a dhéanamh ar gach ceann acu - táim sásta iad a fhágáil mar chlocha oghama ag seasamh os cionn uaigh m'aineolais nó b'fhéidir ag seasamh ar theorainn idir bhreacGhaeilge scoile leathchuimhnithe agus an Ghaeilge álainn atá ar mo thoil anois agam.  Hmmm.

Bhuel, pé scéal é, is soiléir dom nach bhfuil mo thuras curtha fúm fós agus ó am go chéile cuirim ceisteanna ar lucht léitheoireachta faoi chúrsaí teangan.  Is minic gur féidir an cheist a chur i bhfoirm giolc nó dhó agus freagra dá réir a fháilt gan mhoill ar twitter, ach anocht tá ceist agam a mheasaim a bheith ábhairín níos castaí.

Chuireas ar twitter aréir í ach b'fhearr liom é a leagadh amach arís anseo ar shlí níos éascaí le léamh, gan bheith ag cogaint mo smaointe síos go greimeanna céad beart 's daichead.

Is é an fear is fearr.

Am cheist a chuireadh orm ná cén fheidhm ghramadaí atá ag an dara 'is' san abairt thuas.  Tuigim an breischéim/uaschéim níos/is ach ní thuigim cén fáth go n-úsáidtear iad mar sin.  Chuardaíomar is sa theanglann agus ní fheicimse aon míniú ar an úsáid 'is fearr' ansin.  An bhfeiceann éinne eile?

Chuireamar an abairt thuas san aimsir chaite chun 'Ba é an fear ab fhearr' a fháil.  Anois, níl a fhios agam fúibhse ach screadann an t-athrú ó 'is' go 'ab' ansin COPAIL! i mo chluasa ar aon nós ach conas dhá chopail a bheith i bhfeidhm in abairtín chomh simplí le sin? Sin ceist an choinín bháin a chuir ar ár dtóraíocht ina diaidh muid ar feadh fiche nóiméad nó mar sin.

Chuimhnigh dalta amháin ar leabhar scoile a léamh a d'usáid 'ní ba' gach áit a bheadh súil agat 'níos' a fheiceáil, rud a chuir i gcuimhne domsa ceann de na tráchtairí ar GAA BEO  a leanann an nós seo gan teip. m.sh 'Ní ba fhearr' in ionad 'níos fearr'. Dála an scéil, cén canúint a dheireann 'ní ba' ar aon nós? Ach pé acu é, tá cruth an chopail air, nach bhfuil?

Chuardaíomar pota focal freisin áit a chonaiceamar rudaí ar nós 'toisc go raibh trealamh i bhfad níb fhearr in úsáid.' Aineoinn nach bhfuil 'níb' le fáil sa teanglann is soiléir go leor domsa gur leagan de 'ní ba' atá ann agus mar sin is breis fianaise é gur an chopail atá in úsáid chun an breischéim a dhéanamh sa Ghaeilge.  Anuas ar sin, más ionann 'níos' agus 'ní ba' an bhfuil copail i bhfolach ansin i 'níos'? An féidir le teangeolaí é seo a mhíniú dom i bhfoirm a bhféadfainn a mhíniú do dhaoine eile?

Mar chríoch, agus muid ag caint ar an uaschéim thug duine acu fá ndeara gur leis an iarmhír -est a ndéantar i mBéarla é. -est? Cad sa tsioc? N'fheadar an bhfuil gaol aige sin le briathar 'be' an Bhéarla (nó être na Fraincise)?

Gheallas don rang go gceisteoinn an t-idirlíon agus go mbeadh freagra agam dóibh an chéad oíche eile. Nár laga Dia sibh a shaoithe is a dhraoithe na Gaeilge!

24.2.16

Olltoghchán 2016 ... focal scoir.

Tá an feachtas beagnach thart anois agus deireann na meáin linn nach raibh mórán spleodar ann.  Mura raibh, caithfidh mé a admháil go bhfuilim bréan de faoin dtráth seo le mo thuair déanta agus mo €40 infheistithe agam le paddypower.com, ní féidir liom fanacht go dtí lá mór na gcomhairimh Dé Sathairn.

Táim ag ceapadh go dtitfidh cúrsaí amach mar seo

Fine Gael - 53 go 58
Fianna Fáil - 31 go 37
Sinn Féin -  28 go 34
Lucht Oibre -  8 go 11
AAA -  3 go 4
SD - 3 go 4
PBP - 2 go 3
Ŕéńúá - 2
Comhaontas Glas - 1 go 2
Neamhspleách - 16 go 21

ag braith ar cheatadáin vótaí mar seo:

Fine Gael 27-31%
Fianna Fáil 18-22%
Sinn Féin 17-21%
Lucht Oibre 6-10%

Eile 16-32%
Mar a tharlaíonn tabharfadh na pobalbreitheanna le fios gur mar seo a thitfidh cúrsaí amach, ach amháin vóta Shinn Féin, atá a titim le seachtain anuas.  Mura mbaineann siad amach an 17% sin, ní dóigh liom go mbainfidh siad an 28 suíochán sin amach.
Ach, An féidir braith ar na pobalbhreitheanna?  Seo mar a bhí siad don choicís deireanach i bhfeachtas 2011:

Déarfainn bunaithe ar seo, go rabhadar cuíosach cruinn, ag glacadh le go bhféadfadh torthaí athrú cúpla % ó lá go lá.  Tá sé suimiúil a fheiscint cé chomh cruinn is a bhí an suirbhé iarvótála.  Má fhoilsítear a leithéid arís i mbliana beidh tuairim mhaith againn tráthnóna Dé hAoine cad atá i ndán dúinn ar an Satharn. 

Dár ndóigh, ní mise amháin atá ag iarraidh tuar a dhéanamh.  Tá suíomh suimiúil irishelectionstats.com atá ag iarraidh samhaltú a dhéanamh ar bhonn staitisticiúil ar gach toghcheantar agus a fhoilsíonn tuar bunaithe ar an dochúlacht go dtoghfaí gach iarrathóir.  Seo an toradh iomlán thar gach toghcheantar ... 
Níl sé go hiomlán soiléir cén samhail atá in úsáid anseo, ach tá sé ag úsáid na pobalbhreitheanna a fhoilsítear ar irishpollingindicator.com. Déanann an suíomh sin iarracht ar na pobalbhreitheanna éagsúl a mheas chun an 'fhírinne' a scagadh agus seo mar a fheictear dó é:
Tá gach páirtí anseo laistigh den raon ar a bhfuilim ag braith, seachas (ar éigin) Sinn Féin agus cloífidh mé mar sin leis an dtuar thuas.

Neosfaidh an aimsir.

19.2.16

Torthaí an Olltoghcháin.

Ar nós sean stát Sóiveideach nó breacdaonlathas míleata mar san Éigipt fé láthair, táim chun torthaí an olltoghcháin a fhoilsiú seachtain roimh ré. Mura ndéanann muintir na hÉireann mo thuair a fhíorú an tseachtain seo chugainn, tá an locht go huile agus go hiomlán orthu ... tagann Die Lösung le Berthold Brecht chun cuimhne.

Pé scéal é, tá na torthaí seo bunaithe ar leibhéil tacaíochta dos na páirtithe éagsúla mar seo a leanas.

Fine Gael 27-31%
Fianna Fáil 18-22%
Sinn Féin 17-21%
Lucht Oibre 6-10%

Eile 16-32%

Sílim go dtitfidh an tacaíocht náisiúnta idir na raoin sin ag breathnú ar na pobalbhreitheanna le roinnt míonna anuas, ach mura dtiteann, dár ndóigh, is cur amu ama ollmhór an tsraith seo.

Mar achoimre, seo hiad na torthaí sna cúigí/mórcheantair éagsúla a thuaradh thuas.

Tuar Átha Cliath: FG-11(-3) SF-9(+5) FF-4(+3) LO-4(-11) SD-1 PBP-2 AAA-2 RN-1 CG-1(+1) N-6 GF-3

Tuar Chúige Laighin: FG-15(-5) FF-11(+3) SF-7(+4) LO-4(-4) N-1 SD-2 RN-1 GF-2.

Tuar Chúige Mumhan: FG-18(-3) FF-10(+2) SF-6(+3) LO-0(-6) AAA-1(+1) N-5 GF-3

Tuar Chúige Chonnachta: FG-7(-5) FF-4(+1) SF-2(+1) LO-0(-2) N-3 GF-3.

Tuar Chúige Uladh: SF-4(+1) FG-2(-3) FF-2 N-1

Daoibhse atá féith na matamaitice ionaibh is féidir libh na huimhreacha thuas a chur le chéile chun an tuar iomlán a dhéanamh.

Tuar: FG-53(-19) FF-31(+8) SF-28(+14) LO-8(-23) AAA-3(+1) SD-3 PBP-2 RN-2(-1) CG-1(+1) N-16 GF-11

Bhí 76 ag Fine Gael i 2011 ach chailleadar dhá fhothoghchán agus chailleadar triúr go Ŕéńúá, cé go dtógfaidh siad ceann Terence Flanagan ar ais.  Sin an fáth nach bhfuil ach 53+19=72 acu thuas.  Is amhlaidh an scéal don Lucht Oibre.  Bhíodh 37 acu, ach chailleadar Rósín Shortall go na SDanna, Tommy Broughan go N agus Colm Keaveney go FF. Chomh maith le sin, caithfimid cuimhniú go bhfuil an 11 sin fós i gcolún Gan Ghios.  Mar shampla tá John Lyons LO san iomaíocht do ceann acu sin agus mar sin, níl a shuíochán san áireamh mar cheann buaite nó caillte fós.

Is fiú breathnú siar ar na suíochán sa cholún sin, chun a fheiscint cad é an méid is mó a d'fhéadfadh gach páirtí a bhaint uatha. Dá mbainfeadh na páirtithe gach ceann ón gcolún GF ina bhfuil siad san iomaíocht seo mar a chríochnóidís.

Fine Gael - 58
Fianna Fáil - 37
Sinn Féin -  34
Lucht Oibre -  11
AAA -  4
SD - 4
PBP - 3
Rénúá - 2
Comhaontas Glas - 2
Neamhspleách - 21

Is féidir breathnú ar na huimhreacha seo mar féidearthachtaí, nó an uashmhéid a bhainfidh na páirtithe éagsúla ar dea-lá.  Má shuimítear leis na suíocháin atáim cinnte fúthu, seo mar a bhreathnaíonn cúrsaí.

Fine Gael - 53 go 58
Fianna Fáil - 31 go 37
Sinn Féin -  28 go 34
Lucht Oibre -  8 go 11
AAA -  3 go 4
SD - 3 go 4
PBP - 2 go 3
Ŕéńúá - 2
Comhaontas Glas - 1 go 2
Neamhspleách - 16 go 21

Cuimhnímís go bhfuil gach rud bunaithe ar an raon atá le feiscint san pobalbhreitheanna do gach páirtí.  Mar sin, már sháraíonn Fine Gael 30% is féidir leo 58 a bhaint.  Má sháraíonn Fianna Fáil 20%, is féidir leo 37 a bhaint. Má sháraíonn Sinn Féin 20%, d'fhéadfaidís 34 a thógáil, agus má sháraíonn an Lucht Oibre 10% d'fhéadfaidís 11 a thógail.

Tá scéal difriúil á insint ag na huimhreacha seo, nach bhfuil? Níl an rialtas ach deich ón sprioc anois, ach cuimhnímis freisin, bheadh orthu gach uile ceann lena bhfuil siad in iomaíocht ón gcolún GF a bhaint - rud nach tharlóidh ach ar an lá is fearr dóibh.  É sin ráite, is é an chéad uimhir an uimhir atáim ag súil leis le gach páirtí.

Sin agaibh mar sin toradh mo shaothar.  Táimse ag buaileadh trasna anois go paddypower.com chun €50 a infheistiú.