10.2.16

Cúige Laighin.

Cé nach raibh sé ar intinn agam é a dhéanamh mar seo, feicim go bhfuil gach contae sa chúige déanta agam (seachas Áth Cliath) agus an ceann a dhéanfaidh mé anocht, Co. Lú.  Tar éis mo thuairimí ar an gContae breac-Ultach seo déanfaidh mé tailí don chúige iomlán.

An Lú: Is ceann de na dáilcheantair é seo a léiríonn an fás ollmhór atá tagtha ar thacaíocht Shinn Féin le deich mbliain anuas.  Níl amhras ar bith ach go dtógfaidh Gerry Adams suíochán anseo ach ní leor é sin anois do SF. I 2014 bhí níos mó na 30% den vóta ag SF agus más sin a vóta a thógann siad ag deireadh na míosa, beidh gar go dhá cúóta acu.  Sílim go mbeidh agus toghfar Munster SF chomh maith lena ceannaire.  Bhí suíochán amháin ag FF anseo i 2011 ach fuaireadar in aisce é mar gheall gur i seilbh an cheann chomhairle a bhí sé.  Bhí gar go cúóta idir an bheirt eile san iomaíocht ach chaill an bheirt acu amach.  Tá athfhás éigin i ndán do FF anseo dár liom agus tógfaidh siad ceann an uair seo - Breathnach is dócha a dhéanfaidh an beart. Fágann sin dhá suíochán do iomaitheoirí an rialtais atá suíochán acu cheana féin.  Níl aon dabht ach go bhfuil O'Dowd slán rud a fhágann an suíochán deireanach idir Fitzpatrick FG agus Nash LO.  Ní fheicim go mbeidh dóthain ag Nash a bheith iomaitheach agus gach seans nach mbeidh fiú leathchúóta aige ón gcéad comhairimh.  Ba chóir go mbeadh Fitzpatrick níos gaire go trí cheathrú de chúóta ón tús agus ní bheidh na haistrithe ann chun Nash a sheoladh ar ais chun Dála.  Seo mar a thitfidh amach mar sin dár liom ...

Tuar: SF-2(+1) FG-2 FF-1

Anois má thógtar iomlán Cúige Laighin (seachas Áth Cliath) seo mar a bheidh na páirtithe dár liom.

Cúige Laighin: FG-15(-5) FF-11(+3) SF-7(+4) LO-4(-4) N-1 SD-2 RN-1 GF-2.

Sin 43 suíochán le 19 fós i seilbh an rialtais.  Gar go leath dóibh, ceart go leor, ach i 2011 bhí 28 as 42 acu.  Ábhar imní don Taoiseach agus don Tánaiste na huimhreacha seo, déarfainn.

Ós rud é go bhfuil Port Láirge déanta cheana féin agam, tabharfaidh mé faoin gcuid eile de Chúige Mumhan, ag tosnú amárach.



9.2.16

Toghchán ... Cúige na Mí

Déanfaidh mé iarracht an cúigiú cúige a chlúdach leis an bpost seo, 'sé sin An Mhí Thoir, An Mhí Thiar agus an Iarmhí. Bronnfar duais ar éinne atá ábalta smaoineamh ar magadh maith mar fhreagra ar an gceist "Cad é an difir idir An Iarmhí agus an Mhí Thiar?" Ní ritheann aon rud níos greannmharaí liom faoi láthair ná "san Iarmhí pósann deirfiúracha a deartháireacha ach sa Mhí Thiar is a mhalairt an scéal."

Is leor sin mar ghreann, fillfimis anois ar an dtairngearacht.

An Mhí Thoir. Tá athruithe móra i ndán don toghcheantar seo i ndiaidh na hathruithe ollmhóra i 2011.  An tráth sin tháinig Dominic Hannigan isteach sa chéad áit don LO, ach mar a tharla i roinnt áiteanna eile, bhí Dominic bocht ag braith ar taoide dostoptha an LO i 2011, seachas aon mórthacaíocht phearsanta nó buanthacaíocht LO.  Níl na vótaí sin ann a thuilleadh, agus níl oiread is suíochán amháin acu ar Chomhairle an Chontae anois - slán leat Dominic.  Dár ndóigh thit an spéir ar FF an bhliain áirithe sin agus cé nach dtiocfaidh siad aniar uaidh sin i roinnt áiteanna bhí 20% acu i 2011 agus gach seans go mbeadh suíochán anois acu ach go raibh beirt san iomaíocht ar an lá.  Ní dhéanfaidh siad an botún céanna i mbliana agus fillfidh Thomas Byrne FF chun Dála dá bharr.  Tá fás thar cuimse tagtha ar vóta SF le blianta beaga anuas agus déarfainn go dtógfaidh Darren O'Rourke suíochán anseo freisin.  Rud a fhágann go gcaithfidh ceann de mhná FG an stáitse a fhágáil.  Déarfainn go bhfuil an buntáiste ag McEntee de bharr a hainm, ach bíonn Regina Doherty an-fheiceálach agus b'fhéidir gur leor sin i a thabhairt slán?  Pé scéal é, ní gheobhaidh FG 40% den vóta t-am seo agus níl seans ar bith acu dhá cheann a thógáil mar sin.

Tuar : FF-1(+1), FG-1(-1) SF-1(+1)

An Mhí Thiar.  Tá sé i bhfad níos éascaí an ceann seo a thuar.  Tá sé soiléir ó thorthaí na toghcháin áitiúla i 2014, go bhfuil athfhás tagtha ar vóta FF sa dáilcheantar seo - b'fhéidir nach bhfuil cúóta iomlán acu ach níl siad fada uaidh agus níleadar á roinnt thar beirt nó triúr.  Tá sé cinnte go dtógfaidh Cassells FF ceann mar sin.  Is amhlaidh an scéal do Peadar Tóibín SF.  Gach sean go mbeidh cúóta dá féin aige ar an gcéad comhairimh, ach fiú mura bhfuil, níl aon slí nach bhfillfidh sé chun Dála.  Fágann sin beirt léine gorma bochta ag géar-ionmaíocht do shuíochán amháin. Deacair a rá cé acu a thógfaidh é, ach déarfainn gur Damien English a dhéanfaidh an beart.

Tuar : SF-1, FF-1(+1) FG-1(-1)

Longort-An Iarmhí. I 2011 bhí thar cúóta ag an LO, cúóta ag FF agus beagnach dhá cúóta ag FG agus sin mar a bhronnadh na suíochán. Bheinn den tuairim nach raibh cúóta ag an LO in aon chor, ach go raibh beagnach cúóta pearsanta ag Willie Penrose.  Ní thuigim an greim atá aige ar mhuintir an Mhuilleann gCearr ach d'fhéadfadh sé rith ar son an DUP agus bhainfeadh sé suíochan, dar liom.  Ní dhéanfaidh imphléascadh an LO mórán dochar dá vóta, cé gach seans nach é an chéad ceann an thógfaidh sé an uair seo.  Déarfainn go mbeidh Robert Troy FF slán freisin, mar níl sé ag roinnt a vóta le comhghleacaí dáiríre an t-am seo - níl ann ach scuabaire i sciorta, mar atá ar siúl ag an dhá mórpháirtí ar fud na tíre.  Is cinnte go dtitfidh vóta FG an uair seo agus ní dóigh liom go bhfuil sé réalaíoch dóibh a bheith ag ceapadh gur féidir leo dhá suíochán a choimeád anseo.  McFadden a chaillfidh amach dar liom, cé go mbeidh sí san iomaíocht go dtí an deireadh, rud a thabhairfidh Bannon agus Penrose slán.  An mór-cheist anseo ná cá rachaidh an suíochán deireanach sin, murach McFadden a fhaigheann é.  Dár liom tá sé idir ceann de na neamhspleáchaigh, Kevin Boxer Moran agus Paul Hogan SF.  D'fhéadfadh ceachtar acu é a thógáil dár liom, ach fágfaidh mé i gcolún GF é.

Tuar : FG-1(-1), FF-1, LO-1 GF-1
   
Sin agaibh é do anocht.

8.2.16

Toghchán ... Cill Dara

Tá seacht suíochán ar fáil idir an dá dailcheantar anseo, trí acu sa deisceart agus an trí eile sa tuaisceart.

Deisceart Chill Dara. Níl ach trí suíochán anseo agus tá sé cinnte dearfa go mbainfidh Martin Heydon FG agus Seán Ó Fearghaíl FF a suíocháin amach arís. Maraon le roinnt áiteanna eile sa tír, tá sionaiciúlacht ar leith á léiriú ag an dhá pháirtí seo ag cur mná chun iomaíochta a bhfuil a fhios ag an domhan mór nach bhfuil seans dá laghad go dtoghfaí iad, ach ar mhaithe le maoiniú stáit a chinntiú trí ar a laghad 30% de mná a bheith á rith acu. Sílim go dtoghfar Heydon ar an gcéad comhairimh in ainneoin pé vótaí a thugtar ar iasacht don bhean uasal atá ag feidhmniú mar scuabaire dhó, ach b'fhéidir go mbeidh gá ag Ó Fearghaíl fanacht comhairimh nó dhó eile go dtí go dtagann sé slán, de bharr a vóta a bheith roinnte.  Beidh an suíochán deireanach fíordheacair a thuar, ainneoin go raibh vóta ollmhór ag Wall don LO i 2011.  Níor éirigh ródhona leo i 2014 ach oiread agus ba chóir go mbeadh siad ar bharr an liosta don tríú suíochán, cé go mbeidh na haistrithe deacair le haimsiú an tráth seo. I ndáiríre d'fhéadfadh an suíochan deireanach dul áit ar bith ach is dóigh liom go gcoimeádfaidh an LO é, cé nach mbeidh siad i ngiorracht scread asail don cúóta.  Mura n-eiríonn leis an LO an ceann seo a choimeád tá slad uafásach i ndán dóibh.  Bhuel, tá slad uafásach i ndán dóibh, ach slad níos uafásaí arís atá i gceist agam.

Tuar: FG-1 FF-1 LO-1

Tuaisceart Chill Dara.Bheinn cinnte anseo freisin faoin chéad triúr a thoghfar. Beidh i bhfad thar cúotá ag FG anseo agus bheadh ionadh orm mura thoghfaí Bernard Durkan FG don chéad suíochán.  Tá sé soiléir go leor freisin go mbeidh suíochán ann do Catherine Murphy SD agus do Emmet Stagg ón LO. Níl tuairim faoin spéir agam cad ina thaobh atá an ghreim docht sin ag Stagg ar thacaíocht mhuintir Chill Dara, ach tá le fada an lá anois, agus mura thréig siad go dtí seo é, níl thréigfidh riamh.  Ba chóir go mbeadh gar go cúóta anseo do FF ach ar fáth éigin (saint agus leithleas an gnáthmhíniú ar an amaideacht seo ó FF) tá siad chun é a roinnt idir bheirt.  Níos measa fós, táid á roinnt idir bheirt nua (don stáitse naisiúnta ar aon nós) rud a chiallaíonn go bhfuil seans maith go mbeidh an bheirt acu ag tosnú le níos lú na leathchúóta an duine.  Fágfaidh seo an bheirt acu i mbaol go gcaillfidis amach do Réada Cronin SF.  É sin ráite, ar deireadh, cheapfainn go dtógfaidh ceann den FF ar deireadh é, ach má thógann SF é, tá lá den scoth i ndán dóibh, cé gur de bharr seafóid FF a bheadh sé acu.

Tuar: FG-1(-1) SD-1 LO-1 FF-1(+1)

Toghchan ... Laois & Uíbh Fháilí

Dhá dream a shuigh le chéile sa Dáil ó bhunú an stáit ach atá scarrtha óna chéile anois a bheidh faoi bhráid agam anocht.  Dár ndóigh is athrú ollmhór é d'aon rás nuair a athraítear dáilcheantair agus cinntíonn sé go mbeidh athrú sna teachtaí a thoghfar, ach sa chás seo bhíodh cúig suíochán sa sean-dáilcheantar agus anois beidh sé chinn, trí i gCo. Laoise agus trí eile i gCo. Uíbh Fháilí.  Is dócha gurb é seo an t-athrú is fearr leosan atá suíochán faoina dtóin acu cheana féin, mar nach gá go gcaillfidh éinne amach.

Laois.  Tá beirt fíorláidir sa dáilcheantar seo ach beag baol go gcaillfidh ceachtar acu amach ar an lá.  Ba chóir go mbeadh cúóta éasca ag Charlie Flanagan FG agus Seán Fleming FF má thógtar torthaí ó na toghcháin áitiúla i 2014 san áireamh.  Níl scéal an tríú teachta chomh soiléir sin, dar liom, mar ní fheictear go mbeidh cúóta ag Brian Stanley SF ar an gcéad comhairimh, fiú má fhaigheann SF vóta náisiúnta thart fá 20%.  Caithfidh mé a admháil nár cheapas go mbainfeadh Stanley an sprioc amach i 2011 ach bhain, cé gur éascaí an éacht é i dtoghcheantar 5 suíochán le cúóta 16%.  Anois caithfidh sé 25% a shroicheadh.  Ait go leor, níl ceachtar den dhá mórpháirtí anseo ag déanamh iarracht ar bith a shuíochán a bhaint uaidh agus níl dara iomaitheoirí dáirírí san iomaíocht acu in aon chor.  Mar sin, is dócha go bhfuil sé slán.

Tuar: FG-1 FF-1 SF-1

Uíbh Fháilí. Níl cúrsaí leath chomh soiléir ar an dtaobh eile den sean-dáilcheantar.  Arís, cheapfá go mbeadh an bheirt anseo ó FF & FG slán go háirithe mar nach bhfuileadar ag cur éinne eile dáiríre san iomaíocht.  Fágann sin an suíochán deireanach a d'fhéadfadh dul áit ar bith.  Fuair SF 17.6% san toghcháin áitiúla rud a chiallós go bhfuil seans acu, ach d'fhéadfadh FF an dara ceann a bhaint chomh maith.  Tá roinnt neamhspleáchaigh ann freisin agus i ndáiríre braitheann sé go mór ar ord na n-iomaitheoirí ar an gcéad comhairimh.    Don chéad uair i mbliana, táim chun an suíochán deireanach a fhágáil sa cholún GF, gan fhios.

Tuar: FG-1 FF-1 GF-1

Sin agaibh é mar sin, i ndáiríre níl móran eolais agam daoibh anseo.  An cúigear a thogadh le filleadh agus tuairim faoin spéir agam cá rachaidh an ceann deireanach.   Níl puinn breise ar eolas agaibh nach raibh agaibh roimh an méid seo a léamh, an bhfuil?

6.2.16

Toghchán ... Cill Chainnigh/Ceatharlach

Cill Chainnigh/Ceatharlach. Is áite eile í seo inar toghadh iomaitheoir ón LO i 2011 ar Ghála an Ghiolla Mhóir agus mar sa thitfidh amach sna Déise a thitfidh amach anseo. Bhí cúóta dá gcuid féin acu i 2011 ach beidh cuid de na vótaí sin ag filleadh go FF agus roinnt eile á seoladh ar aghaidh go Funchion i SF. Déarfainn go mbeidh cúóta aici dá gcuid féin agus gá ar bith aici mar sin le haistrithe ó éinne.  Ní fheicim gur féidir le FG an éacht a rinneadh i 2011 a dhéanamh arís.  Is leor titim bídeach ina vótaí agus ardú dá réir i vóta FF chun a cinntiú go bhfillfidh an bheirt, Aylward agus MacAonghusa chun Dála.  Ní bheinn róchinnte cén bheirt ó FG a thiocfadh slán, ach bheinn lánchinnte go mbeidh beirt acu ann.   Má tá FG sna 20daí arda go náisiúnta, beidh siad sna 30daí ísle anseo agus sin dhá suíochán ach amháin má ritear i bhfad in iomarca iomaitheoirí.  Cé gur bhuadar trí cinn i 2011, níl ach dhá ceann anois acu, mar go raibh fothoghchán ann anuraidh, inar fhill Aylward.  Mar sin an t-aon athrú ó inniu a bheidh ann na SF ag gnóthú ceann a chaillfidh an LO.

Ceithre cinn déanta anois, tríocha sé le déanamh.  Tús maith aon deichiú den oibre mar a dheirtear.

Tuar: FG-2 FF-2 SF-1(+1)