17.3.15

An Damhán Alla agus an Mhíoltóg.

'Sé dúirt Damhán Alla le Míoltóigín lá ...

Chualas an tAire James Reilly ar an raidio i rith na seachtaine seo caite ag labhairt faoi crá croí a d'fhulaing sé agus a bhean chéile nuair a dúradh leo go raibh drochmháchail intinne ar a mhac blianta fada ó shin. Tá mo racht feirge tráite ar deireadh agus anois is féidir liom mo shmaointe a bhreacadh. Ba léir óna ghuth nach raibh sé ag léamh ó phointí a scríobh stáit-séirbhíseach éigin dó  D'aithníos go maith an tocht ina ghlór a d'eascair is dócha ón crá croí sin, ach b'fhéidir freisin gur tocht lúcháireach a bhí ann chomh maith? B'fhéidir é, de bharr dea-thoradh an scéil - 'sé sin gur éirigh go breá leis an mac céanna ar deireadh.

... ó tar liom abhaile a chréatúirín breá.

D'inis an tAire gur botún a rinne siceolaí thall i Sasana a dhúirt leo gur máchail intinne ar bhí ar a mhac - d'úsáideadh triail mhí-oiriúnach ar an mbuachaill, triail nár aithin gurb é uathachas a bhí ar an leaid óg, seachas máchail intinne.   Ar deireadh, buíochas le Dia, in ainneoin an buille trom a buaileadh orthu mar chlann, d'éirigh le mac an Aire, céim ollscoile, iarchéim ollscoile a bhaint amach agus de réir chuntas an Aire féin, é anois ag staidéar ar Dhochtúracht.


'Sé a dúirt an mhíoltóg ag féachaint isteach, ...

Dár ndóigh, ní trí thimpiste a d'éirigh leis an Raghallach Óg an dul chun cinn seo a dhéanamh.  Is féidir a ghlacadh leis go raibh ar an clann iomlán sin diriú le dúthracht ar fheachtas a mhair, táim cinnte de, blianta fada agus gach seans a mhaireann fós, chun gach cuidiú, gach tacaíocht, gach áis agus gach deis a thabhairt don Raghallach Óg, ionas go mbeidh sé in ann a chumas iomlán a fhorbairt.  Ina fhocail féin d'impigh an tAire orainn uile gan glacadh riamh le bacainní a chuirtear ós ár gcomhair chun aistear forbartha ár bpáistí a shrianadh agus ghlacfainn go hiomlán leis an impiú sin.

Is tú croí na féile, is breá é do theach,
Ach ..

Ach ... is deacair éisteach leis an scéal seo gan machnamh orthusan ar a bhfuil an tAire ag impiú - ar na tuistí, na seanthuistí, na deartháireacha agus deirfiúracha ar a thiteann an dualgas cúram a dhéanamh dóibhsean nach bhfuil ar a gcumas cúram a dhéanamh dóibh féin.  Sin iad an dream a fhágtar a leataoibh, an dream gan ghuth, an dream gan tionchar, gan todhchaí.  Sin iad an slua gan cumhacht, an slua gan dóchas, gan sólás.

... deirtear go mbíonn tú ag ithe 's ag ól,
míoltóigíní mar mise idir fhuil agus fheoil.

Más ball den dream duáilceach seo thú d'aithin tú go maith na bacainní faoina raibh ár nAire ag caint.  Easpa luathfháthmheasa (ach amháin má tá airgead agat íoc as tú féin mar a bhí ag ár nAire deorach).  Easpa luath-idirghabála nuair atá fáthmheas agat dod' chúram.  Easpa scoileanna speisialta le múinteorí speisialaithe nuair atáid in aois scoilíochta.  Easpa thacaíocht ranga do mhúinteoirí ranga má tharlaíonn go bhfuil sé ar a gcumas freastal ar ghnáthscoileanna.  Easpa shéirbhísí do dhaoine fásta ionas nach dtiteann a gcúram iomlán ar na tuistí dá saol iomlán.  Easpa thacaíocht maireachtála nuair atá na tuistí bochta imithe ar shlí na fírinne.

Dúirt an Damhán Alla, is é a bhí glic,
Is bréag mór dar m'anam an scéal sin a mhic, ...

Shamhlófá b'fhéidir rian beag den éadóchas a líonann croíthe na gcéadta ó cheann ceann na tíre nuair atá páiste le míchumais acu agus focail ár nAire á chloisteáil acu. Cinnte ag éisteacht lenár nAire shílfeá gur inár measc a sheas an tAire féin.  Sásta agóidíocht a dhéanamh ar son na leanaí agus é ar thaobh an fhreasúra.  Sásta tacaíocht ar thabhairt do scoileanna agus do thuistí.  Sásta ceisteanna Dála a chur os comhair an rialtais.  Sásta geallúintí a thabhairt.  Sásta an fód a sheasamh.

Sin againn é mar sin.  An masla marfach deireanach. Damhán Alla gránna ag iarraidh culaith mhíoltóige a chrochadh air féin, ag sileadh deora bréige ag lorg trua as an gcruachás ina shamhlaítear dó féin a bheith.  Ach níl.  Agus ní bheidh riamh.  Bhí cumhacht aige.   Bhí na billiúin aige le caitheamh chun an fhadhb a réiteach.  Bhí an deis aige a bheith mar Donogh O'Malley na linne seo.  Duine a d'fhuascail na sluaite le hoideachas. In ionad sin, shocraigh sé ar na bainc agus a chairde saibhre a shábháil ó hiarmhairtí a saint féin.  Nuair nach raibh pingin rua do phaistí le huathachas, bhí na billiúin dos na bainc.  Nuair a bhí scoileanna speisialta á scriosadh le ciorruithe bhí €64bn ann do leithéidí Seáiní Fitz, Fingers agus na tógálaithe ar fad atá ar mhuin ma muice arís le NAMA.  Tá na mílte agus na mílte saoilte scriosta ag an rialtas seo agus pé dul chun cinn a rinneadh ón mhílaois i leith glanta amach acu.  Níl an teacht aniar fiú tosnaithe fós, mar go bhfuil na Damháin Alla fós i gceannas, fós á mbeathú féin ar na míoltóga, idir fhuil agus fheoil.

Ba mhaith liom a cheapadh gur uaidh sin a d'eascair na deora.  Ba mhaith liom a cheapadh go bhfuil daonnacht éigin fós i bhfolús domhain ár nDamhán Alla.  Ba mhaith liom a cheapadh gur bhuail impleachtaí a chuid iompair é, fiú le haghaidh soicind nó dhó.  An é gur thuil solas míthrócaireach an fhírinne isteach sa phluais dubh gránna sin atá aige mar choinsias?  An é gur bhraith sé a chealg mar dhealg ina gcroí féin - mar a bhraitheann na mílte timpeall na tíre é, mar a bhraithfidh le blianta fada amach anseo?

Damháin Alla an ea?  Ainmhí scanrúil eile nár scríobh an Craoibhín Aoibhinn fúthu atá inár measc anois. Ar an Lá Fhéile Pádraig seo níl amhras ach go bhfuil an nathracha fillte orainn arís.  Ar fhágadar riamh?

19.2.15

Hada to Hada

Cúig bhliain ó shin (bhuel ceithre go leith  nó mar sin) bhíos i m'áiléir agus thángathas ar séan caiséid ceoil a bhí taifeadta agam ón raidio sna luath nochadaí.  B'shin an t-am réamhidirlíne agus dá gcloisfeá rud éigin suimiúil ar an raidio ní raibh an gach eolas faoi i ngiorracht clic nó dhó luchóg, gan trácht ar scread asail.  Bhí amhrán amháin a chuaigh i gcionn go mór orm agus b'shin 'Simply Beautiful' le banna nach raibh trácht ná tuairisc faoi ar an idirlíon.  Hada te hada a bhí scríofa agam mar ainm na gceoltóirí san imchárta.

Ar fáth éigin inniu chuas á gcuardach arís agus tá dul chun cinn de shaghas éigin déanta.  Rinneas gúgláil arís ar 'hada te hada simply beautiful' agus thíos faoi mo bhlaganna féin ó 2010 tá nasc amháin ... bingeo!


Ag gúgláil ar Hada to Hada tá gach eolas faoin banna ar fáil agus is Éireannaigh iad Kieran Duddy & Belinda Morris.  Táim fós le teacht ar an gceol féin ar an idirlíon áfach cé go bhfuil amhráin eile le fáil ar an nasc sin Last.fm.

Dár ndóigh tá an seantéip agam fós, cé nach bhfuil seinnteoir agam a thuilleadh.  Geallaim daoibh, is fiú lorg 'Simply Beautiful' a leanúint - tá sé dochreidte corraitheach.

Feicim sna tráchtanna sa bhlag ó cúig bhliain ó shin, gur gheall mé le Dennis an ceol a stróiceadh ón dtéip agus cóip a sheoladh chuige -  úps - brón orm Dennis - ach táimid beagnach ag deireadh an chuardaigh.

Dála an scéil - níor scríobhas blag le fada an lá, ach b'fhiú go mór filleadh ar an meán seo chun mistéir Alice's Restaurant agus Hada to Hada a réiteach.  Cúig bhliain is fichead nó mar sin ag fanacht ar seo ... táim ag éirí sean.

18.4.14

Ceol Cásca.


“A Dhia, a Dhia, cén fáth ar thréig tú mé?”

7.4.14

Fadhbh as Deich.

Thugamar cuairt ar Amharclann na Mainistreach Dé hAoine seo caite chun léiriú ar 'Sive' le John B. Keane a fheiscint. 'Sé an chéad uair riamh dúinn a bheith istigh ann, ainneoin laethanta & tráthnónta a chaitheamh trasna an bhóthair sa Flowing Tide le blianta, roimh cluichí móra de ghnáth.  Bhíos an-tógtha leis an amharclann féin, lena fána ghéar sa chaoi is go bhfuil radharc den scoth agat ar an stáitse, cuma cá bhfuil tú id' shuí.

Fána ghéar Ealaíona.
Chothaíodar atmaisféar iontach leis an seit, fiú agus muid inár suí thuas sna harda, le grua gharbh na sléibhe ag crochadh go bagartach thar tigín feirme muintir Shadhbh.  Bhí taobh thall na sléibhe gorm agus liath, ann gan a bheith ann, ag tabhairt le fios go raibh saol eile lasmuigh den seomra amháin ina dtarlaíonn an scéal.  Chuir an ceol go mór leis an atmaisféar seo agus míreanna mearaí na tragóide á thógáil, go minic agus an stáitse go hiomlán i ndorchadas agus radharcanna á ullmhú. Sa dorchadas seo ní raibh againn ach an ceol caointeach truasmaointeach chun dubhagán éadóchais Shadhbh féin & Liam Scuab a léiriú.

Bhí gach rud ullamh mar sin chun scéal truamhéalach saol óg loite ag saint a sinsear a leagadh amach, ach ní mar sin a bhí.  Thosaigh an chéad radharc le Míne & Mamó in adharca a chéile a chur ceann de mhór-theannais an dráma ós ár gcóir go han-éifeachtach ar fad.  Cé gur chaith an bheirt mallachtaí siar is aniar ar a chéile, bhí greann sna focail, greann a chloistear is dócha i gcistiní ó cheann ceann na tíre, greann le faobhar, greann a ghearradh.  Mar a leathnaíodh an scéal, tháinig Sadhbh chun stáitse mar chailín óg aerach, spraoiúil soineanta agus dall don mhórchuid don aighneas idir Míne & Mamó.

Más tús maith leath na hoibre áfach, ní ach léath na hoibre é. Mura gcuirtear an leath eile i gcrích, ní fiú faic é. Fad is a lean an scéal, go háirithe nuair a tháinig Tomáisín Seán Rua isteach ann, shleamhnaigh cúrsaí an iomarca i dtreo an ghrinn.  Is fada ó léigh mé an dráma, agus ní fhacthas riamh ar stáitse é, ach is tragóid a bhí ann nuair a léigh.  Ba bheag nár panto a bhí againn anseo áfach.  Tomáisín ba chúis don mhórchuid le seo dár liom.  Cantalán d'amadán, santach, nimhneach glic a bhí le bheith ann dár ndóigh, agus bhí, ach an iomarca idirghníomhaíocht leis an lucht féachana, ag caochadh súile linn beagnach, chun muid a tharraingt isteach ina gcuid chomhcheilge le Míne, Maidhc & Seán Dóta.  Faoi dheireadh ní bheadh 'He's behind you!' as áit agus bhí dóthain cailligh ólta i measc an lucht féachana go raibh ionadh orm nach raibh.

Ait go leor, is iad Peaits Bacach & a mhac Cartalán a sheas amach.  Bhíodar ar fheabhas ar fad agus cé gur éalú ghrinn a bhí mar pháirt acu don mhórchuid, rinneadar a gcuid ar shlí a bhí dílis don scéal, agus ní raibh locht dá laghad ar an mbeirt acu nach raibh dáiríreacht á léiriú sna páirteanna eile. Thugadar a n-Almighty Besht ó thús deiridh,

Más rud é go raibh locht leis an stiúrthóir as ucht iomarca a dhéanamh de fhéith ghrinn i bhfocail Keane, bhí mí-iompar de chuid den slua náireach.  Daoine ag teacht & ag imeacht, gutháin ag splancadh (agus ag clingeadh fiú uair amháin!), gáire mhí-oiriúnach as áit, agus mar bharr ar an iomlán, focaire ceart a rinne fead a' mhadaidh nuair a tháinig Sadhbh ar ais gléasta chun pósadh.  Bhí trua agam do na haisteoirí agus ionadh orm gur ghlacadar leis, ach n'fheadar an é seo an taithí a bhí acu ó thús?  Más ea, caithfidh go dtuigeann siad gur iad féin atá ag mealladh an bhastúnachais seo lena míléiriú neamh-dáiríre?

Ag deireadh, bhí ciúnas mhíchompordach ann - an tragóid millte ag an ngreann - agus gan a fhios ag an lucht féachana gáire no gol.  Rinne Mamó & Liam an-iarracht cúrsaí a chur ina gceart, ach bhí an dochar déanta i bhfad roimhe sin.  An-díomách ar fad, ach an raibh an milleán ar an bhfoireann aisteoireachta nó ar óinsigh míbhéasacha an lucht féachana?  Fadhbh as deich. (5/10)

17.2.14

Sise

Chonacamar an scannán is déanaí le Spike Jonze an tseachtain seo agus caithfidh mé a admháil go rabhas an-tógtha leis.  Gan an scéal a mhilleadh ar éinne, insítear scéal faoi fear uaigneach aonarach, léirithe ag an saoi Joaquin Phoenix, a thiteann i ngrá le ... bhuel ... deacair a rá i ndáiríre cad go díreach é a thiteann sé i ngrá léi ... a ríomhaire glúine dár lena iar-bhean céile. Fear bréige ag marachtáil i saol bréige ag freastal ar dhaoine bréaga i dtodhchaí bréige atá scanrúil agus suimiúil ag an am céanna - díreach mar go bhfuil roinnt den bhréagachas chéana mór thimpeall orainn cheanna féin.


Tá á lán téamaí éagsúla pléite ag an saothar seo, b'fhéidir an iomarca i ndáiríre, ach déanann Phoenix éacht thar cuimse fear chomh ait le Theodore Twombly a léiriú sa chaoi is go mbíonn an-bhá againn leis faoin deireadh, cé nach féidir na daoine nach réitíonn leis a cháineadh ach oiread - fear ard-chothabála atá ann gan amhras.  Go bunúsach is scéal grá atá ann agus cé go bhfuil na mílte scannáin grá feicthe againn, ní minic go ndírítear isteach chomh héifeachtach seo ar fás agus athrú an phearsain aonair agus an droch-thiochar gur féidir a bheith acu ar grá beirte a loit.

Níl an scannán gan locht, ach go háirithe an radharc simplí ar todhchaí nach bhfuil chomh fada amach uainn nach n-aithnímid é mar chuid dár saol féin, ach gan aon aighneas, bochtanas, agóidíocht srl agus gan aon mhíniú ar a n-easpa.  É sin ráite, thaitin sé go mór liom, agus mholfainn go láidir é a fheiscint d'éinne atá suim acu i dteicneolaíocht, in Intleacht Shaorga nó i saothar an údair Iain Banks (ar dheis pé hé nó hí go raibh a anam dílis).

Léiríodh an scannán seo i Meiriceá ag deireadh na bliana seo caite agus is ait gur fanadh mí nó dhó sular thaispeánadh anseo é, ach de bharr na moille bhí blaisín roimhe don scannán Transcendence atá roinnt cosúlachtaí ann le Her.  Bhreathnaigh sé go maith roimh Her a fheiscint, ach fiú ón mblaisín is soiléir gur níos mó de Terminator a bhéas i gceist leis, seachas an blas den mhaoithneachais a bhí ag rith tríd Her. Nílim ag tnúth leis mar a bhíos ag tnúth le Her ónar chualas faoi ar dtús.